سفر به تاجیکستان،وصله جدا شده از ایران

گویش بادرودی و تاجیکی ، وصله جدا شده از هم

 سفر نوریان به تاجیکستان

از تاریخ 14 اردیبهشت 89 برای سفری چند روزه به شهر دوشنبه مرکز جمهوری تاجیکستان ماموریت یافتم.سفر به حوزه آسیای میانه اولین سفر من به منطقه آسیای میانه بود و برای همین جذابیت خاصی دشت.

از آسمان شهر دوشنبه ،طبیعت سرسبز و کوهستانی و جاری بودن رودخانه های پر آب بسیار زیبا می نمود.یکی از مهندسین ایرانی پروژه سدسازی سنگتوده در هواپیما می گفت: تاجیکستان یکی از کشورهای غنی از نظر منابع آب بشمار می رود و از مطالعه برخی طرحها برای انتقال آب تاجیکستان به ایران خبر می داد.

محاوره مردم به زبان فارسی تاجیکی حس شیرین و عجیبی ایجاد می کند. اتفاقا برخی واژه های مشترک با گویش بادرودی هم داشت که برایم جالب بود. در هواپیما سرمهماندار گفت: امید دارم که پرواز با حالی داشته باشید ! جالب است بگویم شماره صندلی من روی کارت اشتباه درج شده بود. وقتی با مهماندار موضوع را مطرح کردم عذرخواهی کرد و گفت آلیش( اشتباه) شده است!!! 

در دوشنبه خیابانی وجود دارد که تشابه زیادی به خیابان چهارباغ اصفهان دارد. با این تفاوت که محدوده میانی بلوار آن عریض تر بوده و درختان سرسبز آن قدیمی تر به نظر می رسند. مهمترین خیابان شهر خیابان رودکی است. 

بد نیست بدانیددر قرن ششم قبل از میلاد این منطقه در قلمرو دولت هخامنشی ایران قرار داشت و پس از گذشت 200سال به تصرف یونانیان در آمد. بطور کلی این سرزمین تا قبل از اسلام فاقد حکومتی مستقل بوده و همواره در معرض هجوم اقوام دیگر قرار داشته است. تمدن ایرانی از زمان استیلای هخامنشیان بر تاجیکستان در آنجا رواج داشته است. پس از غلبه سپاه هخامنش و مدّتها پس از آن با پذیرش اسلام توسط مردم تاجیک تغییر محسوسی در وضعیت سیاسی منطقه ایجاد نشد و کماکان دارای حکومت و استقلال به معنای واقعی نبود. در سال 1870 م شمال تاجیکستان (وابسته به خانات خوقند)تحت نفوذ سیاسی روس ها درآمد. در سال 1900 م این سرزمین بطور کامل زیر سلطه آنها قرار گرفت. در انقلاب اکتبر 1917 در روسیه، تاجیکها نیز تحت تاثیر تحولات سیاسی مربوط به این دوره قرار گرفتند. در سال 1918 تاجیکستان بخشی از جمهوری خودمختار ترکستان شوروی شد و به دنبال یکسری تحولات در سال 1924 به عنوان جمهوری خود مختار اعلام موجودیت کرد. اتحاد جماهیر شوروی با مرزبندی های ملی و تثبیت زبان تاجیک به عنوان زبان رسمی کشور، شرایط را برای خودشناسی ملی فراهم کرد. در 16 اکتبر 1929 م جمهوری خود مختار به جمهوری سوسیالیستی تاجیکستان تبدیل شد. تا سال 1991 این کشور یکی از جمهوری های اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بود و از سیاست های ارائه شده مسکو پیروی می کرد.  بعد از کودتای نافرجام 19 اوت 1991 در اتحاد جماهیر شوروی، رییس جمهور موقت «اسلان اف» در 9 سپتامبر استقلال تاجیکستان را اعلام کرد. به دنبال شروع اغتشاش ها و جنگهای داخلی در 1992 امام علی رحمان از منطقه کولاب که از کمونیستهای قدیمی بود به ریاست شورای عالی و پس از انتخابات ریاست جمهوری در سال 1994 به ریاست جمهوری کشور رسید و هنوز در مسند قدرت قرار دارد.

اگر قصد سفر توریستی به تاجیکستان دارید خوبست برای فصل بهار برنامه ریزی کنید. شهر دوشنبه بی شباهت با شهر های شمال کشور ما نیست.هوای بسیار مطبوع و شهری خلوت و محیطی آرام دارد. منطقه ورزاب در بیست کیلومتری دوشنبه همانند جاده چالوس بوده و کنار رودخانه پرآب آن می توان در آلاچیق بساط پیک نیک براه انداخت.مردمان مهمان نواز و خونگرم تاجیک پذیرایی خوبی از ایرانیان می کنند.

دولت تاجیکستان به اتباع ایرانی در فرودگاه دوشنبه ویزای توریستی با تعرفه 25 دلار صادر می کند. نرخ هتل هم از 30 دلار شروع می شودو هتل های خوب تا شبی 180 دلار هزینه دریافت میکنند.

هواپیمایی آسمان پنج شنبه ها از طریق مشهد به دوشنبه پرواز دارد ظاهرا  هزینه بلیط آن حدود 400 دلار است.

حسن نوریان